Η διαχείριση της καθημερινότητας σε έναν αμιγώς ορεινό και απομακρυσμένο δήμο, όπως αυτός της Αργιθέας, απαιτεί διαρκή αγώνα, όπως υποστηρίζει ο δήμαρχος Ανδρέας Στεργίου σε συνέντευξη που παραχώρησε στην «Political».
Για να πετύχει λοιπόν τους στόχους που έχει θέσει η δημοτική του αρχή, ο δήμαρχος τονίζει πως έχει επιλέξει να λειτουργεί με σχέδιο, εξωστρέφεια και συνεχή διεκδίκηση πόρων. Ο ίδιος παρουσιάζει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Δήμος Αργιθέας, ενώ κάνει και έναν μίνι απολογισμό τού μέχρι σήμερα έργου του.
στον
Γιάννη Σπ. Παργινό
■ Η Αργιθέα αποτελεί έναν αμιγώς ορεινό και απομακρυσμένο δήμο. Πώς καταφέρνετε να διατηρείτε τις υποδομές σε λειτουργία και να αντιμετωπίζετε την υποστελέχωση των υπηρεσιών σε σχέση με τα αστικά κέντρα;
Η Αργιθέα είναι ένας από τους πιο ορεινούς και δυσπρόσιτους δήμους της χώρας με μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των κοινοτήτων και έντονα καιρικά φαινόμενα.
Αυτό σημαίνει ότι η καθημερινότητα απαιτεί διαρκή αγώνα. Ως δημοτική αρχή έχουμε επιλέξει να λειτουργούμε με σχέδιο, εξωστρέφεια και συνεχή διεκδίκηση πόρων. Η υποστελέχωση είναι διαχρονικό πρόβλημα.
Δεν μπορεί ένας ορεινός δήμος να αντιμετωπίζεται διοικητικά όπως ένας αστικός. Για αυτό πιέζουμε διαρκώς για ειδικό καθεστώς ενίσχυσης της ορεινότητας τόσο σε προσωπικό όσο και σε χρηματοδοτικά εργαλεία. Παράλληλα, αξιοποιούμε συνεργασίες, διαδημοτικά σχήματα και την τεχνολογία ώστε να κρατήσουμε τις υπηρεσίες λειτουργικές. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι υπάρχει μια δημοτική ομάδα με βαθιά γνώση του τόπου και των αναγκών του. Σε έναν ορεινό δήμο χρειάζεται καθημερινή παρουσία στο πεδίο, όχι διοίκηση από απόσταση, και αυτό το έχουμε καταφέρει σε μεγάλο βαθμό.
■ Πρόσφατα συμμετείχατε στον διάλογο για το παρόν και το μέλλον των ορεινών δήμων. Ποια είναι η βασική νομοθετική αλλαγή που θεωρείτε ότι χρειάζεται άμεσα για να επιβιώσουν τα ορεινά χωριά;
Η μεγαλύτερη ανάγκη σήμερα είναι να περάσουμε από τη θεωρητική αναγνώριση της ορεινότητας σε πραγματικές πολιτικές εφαρμογής. Όπως υπάρχει ειδική μέριμνα για τη νησιωτικότητα, έτσι πρέπει να υπάρξει και ουσιαστική πολιτική ορεινότητας. Έχουμε μιλήσει πολλές φορές για την ανάγκη ενός «ορεινού ισοδύναμου». Δεν μπορεί ένας κάτοικος της Αργιθέας να πληρώνει πολλαπλάσιο κόστος μετακίνησης, θέρμανσης και πρόσβασης σε υπηρεσίες χωρίς αντισταθμιστικά μέτρα.
Χρειάζονται φορολογικά κίνητρα, επιδοτήσεις εγκατάστασης νέων οικογενειών και πολυεπίπεδα ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα (όπως το πρότυπο συνεργατικό των Δήμων Αργιθέας – Αγράφων – Λίμνης Πλαστήρα που ήδη υλοποιείται) για τις ορεινές περιοχές. Μόνο έτσι θα κρατήσουμε ζωντανά τα χωριά. Διότι το ζήτημα δεν είναι μόνο πληθυσμιακό, αλλά εθνικό, περιβαλλοντικό και αναπτυξιακό. Η εγκατάλειψη του βουνού σημαίνει εγκατάλειψη της ίδιας της ελληνικής υπαίθρου, ενός βασικού οικονομικού, πολιτιστικού και κοινωνικού πυλώνα της πατρίδας μας.
■ Λόγω του δύσβατου ανάγλυφου το οδικό δίκτυο δέχεται συχνά πλήγματα από τα καιρικά φαινόμενα. Σε τι στάδιο βρίσκονται τα έργα αποκατάστασης και θωράκισης της περιοχής;
Η Αργιθέα βρέθηκε τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο ακραίων φαινομένων, από τον «Ιανό» μέχρι τον «Daniel». Οι καταστροφές ήταν τεράστιες και σε αρκετές περιπτώσεις πρωτόγνωρες, ολοκληρωτικές θα έλεγα. Σήμερα όμως υπάρχει μια συστηματική προσπάθεια αποκατάστασης και κυρίως θωράκισης της περιοχής. Έχουν προχωρήσει παρεμβάσεις σε κρίσιμους οδικούς άξονες, αποκαταστάσεις γεφυρών, τεχνικά έργα αντιστήριξης και καθαρισμοί ρεμάτων. Παράλληλα, μέσα από τη συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία και την Περιφέρεια Θεσσαλίας, επιδιώκουμε όχι απλώς να μπαλώσουμε ζημιές, αλλά να δημιουργήσουμε ανθεκτικότερες υποδομές. Η εμπειρία μάς έδειξε ότι η κλιματική κρίση αλλάζει τα δεδομένα. Άρα απαιτείται νέα φιλοσοφία έργων με έμφαση στην πρόληψη και στην πολιτική προστασία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το αυτόνομο δορυφορικό σύστημα (Starlink) πολιτικής προστασίας που λειτουργούμε πι λοτικά σήμερα και θα επεκτείνουμε το επόμενο διάστημα σε όλο τον δήμο μας.
■ Η περιοχή διαθέτει ανεπανάληπτο φυσικό κάλλος (Αχελώος, λίμνη Στεφανιάδας, παραδοσιακά γεφύρια και γραφικοί οικισμοί). Πώς αξιοποιείτε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα για την προσέλκυση εναλλακτικού και ποιοτικού τουρισμού;
Η Αργιθέα έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που σήμερα αναζητά όλο και περισσότερο ο κάθε ταξιδιώτης. Ο λόγος για την απαράμιλλη ομορφιά των τοπίων, την αυθεντική φιλοξενία των κατοίκων, το πολύ πλούσιο πολιτιστικό υπόβαθρο και την παρθένα φύση. Ο Αχελώος, η λίμνη Στεφανιάδας, τα πέτρινα γεφύρια, τα μονοπάτια της Πίνδου, τα ιστορικά μοναστήρια και οι γραφικοί οικισμοί συ νθέτουν έ ναν μοναδικό π ροορισμό. Η στρατηγική μας βασίζεται στον ήπιο και ποιοτικό τουρισμό. Επενδύουμε στον πεζοπορικό, ποδηλατικό, θρησκευτικό, φυσιολατρικό και γαστρονομικό τουρισμό χωρίς να αλλοιώνουμε την ταυτότητα της περιοχής. Προσκαλούμε επισκέπτες διαβεβαιώνοντάς τους πως εδώ θα βιώσουν την ξεχωριστή εμπειρία της ορεινής Ελλάδας και της περιβαλλοντικής ψυχαγωγίας σε απόλυτο βαθμό. Και μπορούμε να πούμε ότι τα τελευταία χρόνια σε αυτό το κάλεσμα υπάρχει δυναμική ανταπόκριση του κόσμου. Ενώ ο Δήμος Αργιθέας έχει ήδη αποκτήσει μεγαλύτερη εξωστρέφεια και αναγνωρισιμότητα με συμμετοχές σε συνέδρια, δίκτυα ορεινών περιοχών και διάφορες δράσεις προβολής εντός και εκτός Ελλάδας. Επιπλέον, τείνουν να μετατραπούν σε θεσμό σημαντικές αθλητικές διοργανώσεις πανελλήνιας ή και διεθνούς εμβέλειας, όπως το ARGITHEA Mountain Bike & Race, οι οποίες γνωρίζουν κάθε χρόνο μεγάλη επιτυχία προσφέροντας μεγάλη προβολή και διαφήμιση στον δήμο.
■ Τι έργα υποδομής δρομολογούνται για την ενίσχυση της επισκεψιμότητας, διατηρώντας ταυτόχρονα τον αυθεντικό χαρακτήρα των χωριών;
Η φιλοσοφία μας είναι ξεκάθαρη. Επιδιώκουμε την ανάπτυξη που χαρακτηρίζεται από σεβασμό στην ταυτότητα του τόπου. Για αυτό προωθούμε και υλοποιούμε μικρής και μεσαίας κλίμακας παρεμβάσεις που βελτιώνουν την εμπειρία του επισκέπτη χωρίς να αλλοιώνουν το φυσικό τοπίο.
Παράλληλα, δρομολογούνται και εκτελούνται έργα βελτίωσης προσβάσεων, ανάδειξης μονοπατιών (πχ, το μονοπάτι των προσκυνητών διασχίζει τα Άγραφα), αναπλάσεων κοινόχρηστων χώρων και ενίσχυσης των υποδομών φιλοξενίας. Προχωρούμε δε και σε δράσεις για δημιουργία κέντρων επισκεπτών και ορειβατικού τουρισμού που θα λειτουργήσουν ως «πύλες γνωριμίας» με την περιοχή μας. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η Αργιθέα δεν πρέπει να χάσει τον παραδοσιακό χαρακτήρα της, διότι αυτός είναι το μεγαλύτερο συγκριτικό πλεονέκτημά της.
■ Η δημογραφική γήρανση είναι ένα μεγάλο αγκάθι για την ορεινή Ελλάδα. Ποιες πρωτοβουλίες λαμβάνει ο δήμος για να στηρίξει τις νέες οικογένειες και να κρατήσει τους νέους στον τόπο τους;
Το Δημογραφικό είναι ίσως η μεγαλύτερη μάχη που δίνουμε. Αν δεν υπάρξει πληθυσμιακή αναζωογόνηση, καμία υποδομή από μόνη της δεν αρκεί.
Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε συνθήκες παραμονής και επιστροφής νέων ανθρώπων. Αυτό σημαίνει καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες, στήριξη της τοπικής επιχειρηματικότητας, αξιοποίηση της ορεινής οικονομίας και βελτίωση της καθημερινότητας. Υπογραμμίζω εδώ ότι από 1ης/1/2026 μειώσαμε σημαντικά τα δημοτικά τέλη, καθώς η οικονομική κατάσταση του δήμου μας είναι υποδειγματική. Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε φυσικά και στον πρωτογενή τομέα, στον αγροτουρισμό και στις νέες μορφές εργασίας. Πεποίθησή μας είναι ότι η τόνωση της ορεινής οικονομίας μπορεί να αποτελέσει πραγματικό κλειδί για την αντιμετώπιση του Δημογραφικού, αρκεί να θεσπιστούν ουσιαστικά κίνητρα από την πλευρά της Πολιτείας.
■ Tι έχει κερδίσει ο Δήμος Αργιθέας από την ενεργή συμμετοχή στο Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων;
Η συμμετοχή μας στο Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων έχει δώσει στην Αργιθέα φωνή σε εθνικό επίπεδο. Μέσα από αυτήν τη συνεργασία ανταλλάσσουμε τεχνογνωσία, ενισχύουμε τον σχεδιασμό πολιτικής προστασίας και συμμετέχουμε σε έναν ευρύτερο διάλογο για την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών. Για έναν μικρό ορεινό δήμο η δικτύωση είναι κρίσιμη. Μας επιτρέπει να μεταφέρουμε τις ανάγκες της ορεινής Ελλάδας εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις. Παράλληλα, ενισχύει τη δυνατότητα συμμετοχής σε καινοτόμα προγράμματα και συνεργασίες. Πρόσφατα, στο Διεθνές Υβριδικό Συνέδριο «Crisis and Disaster Governance, Planning and Resilience – ICPCDGR 2026» στην Καβάλα είχα την τιμή να συντονίσω θεματικό workshop για την κλιματική κρίση και την ανθεκτικότητα, εκπροσωπώντας τόσο τον Δήμο Αργιθέας όσο και το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων ως αντιπρόεδρος. Η ανθεκτικότητα πλέον δεν είναι θεωρία. Είναι προϋπόθεση επιβίωσης για περιοχές όπως η Αργιθέα που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης.
