Ανατολική Αργιθέα

Το Δροσάτο, παλαιότερη ονομασία Μεζήλο βρίσκεται στην Ανατολική Αργιθέα. Απέχει 68 χλμ από την Καρδίτσα και 38 χλμ από το Μουζάκι. Το χωριό έχει κτισθεί σε μια πλαγιά κάτω από τους πρόποδες του βουνού Κουκουρέλος σε υψόμετρο 1050 μ. και η έκτασή του υπολογίζεται σε 5-6 χιλιάδες τ.μ. Τα σπίτια του, κάποια από τα οποία πέτρινα, διατηρούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Βρίσκεται σε υψόμετρο 960 μέτρων στην πλαγιά της Καράβας. Παλιότερα ανήκε στην κοινότητα Κουμπουριανών. Ο οικισμός μετά τον ορισμό του ως έδρα κοινότητας μετονομάζεται από Μεζήλον σε Δροσάτον. Το όνομα οφείλεται στην πηγή Γκούρα που βγάζει άφθονο νερό και κρατάει δροσερά τα πάντα. Το Δροσάτο αναφέρεται, ως Mujlo, στην απογραφή του 1454/55. Ήταν τιμάριο του Χιτζήρ και του Μουχαμεντή, οι οποίοι το νέμονταν εξ αδιαιρέτου. Τα άτομα αυτά καλλιεργούσαν δημητριακά, διατηρούσαν αμπέλια και καρυδιές και εξέτρεφαν πρόβατα. Σήμερα οι λιγοστοί καλοκαιρινοί κάτοικοι είναι συνταξιούχοι, ως επί το πλείστον, ενώ υπάρχουν και κάποιοι άλλοι που ασχολούνται με την κτηνοτροφία, χρησιμοποιώντας πέτρινα σπιτοκάλυβα που υπάρχουν στους βοσκότοπους «Μονόπλατη». Όσον αφορά το τοπωνύμιο, δεν μπορούμε να το ετυμολογήσουμε με ασφάλεια. Πάντως, δεν φαίνεται να είναι, τούρκικο, οπότε ο οικισμός πρέπει, επίσης, να είναι της ύστερης βυζαντινής εποχής. Πρώτη μνεία του οικισμού, στις ελληνικές πηγές, γίνεται στην ανέκδοτη πρόθεση 37 της Μονής του Δουσίκου, του έτους 1530 Στο χωριό υπάρχει αρχαίος ενοριακός ναός της Θεοτόκου στον οποίο μπορεί να θαυμάσει κανείς την τέχνη και τις αγιογραφίες. Στο χωριό αξίζει να επισκεφτείτε τους ναούς του Προφήτη Ηλία ( πανηγυρίζει στις 20 Ιουλίου), του Αγίου Ιωάννη, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου καθώς και το μοναστήρι του Αγίου Αθανασίου με σπάνιες τοιχογραφίες. Σε απόσταση κοντινή από το χωριό υπάρχει πετρόκτιστος νερόμυλος που χρονολογείται κοντά στα 180 χρόνια. Άξια λόγου με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και η πέτρινη τοξωτή γέφυρα μεταξύ του χωριού και της θέσης Τυρολόγος. Χρονολογείται την περίοδο της Τουρκοκρατίας και έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο. Αξιοσημείωτα τα γραφικά φαράγγια, στα οποία καταλήγουν τα νερά από τις πολλές βρύσες και πηγές, νερά που όλα κυλούν στον Πετριλιώτη ποταμό κι από κει στον Αχελώο. Ιστορικά δεν θα πρέπει να λησμονήσουμε την ύπαρξη από το 1952 υδροηλεκτρικού εργοστασίου, που καθιστούσε το χωριό ως το μοναδικό της Αργιθέας με ηλεκτρικό ρεύμα. Σήμερα μόνο τα απομεινάρια του υπάρχουν.